Oddziaływanie pielęgniarki środowiskowej na małżonków

Problematyka pracy pielęgniarki » Oddziaływanie pielęgniarki środowiskowej na małżonków

Oddziaływanie pielęgniarki środowiskowej na małżonków i na ich rodzinę nie może ograniczać się tylko do doradzania i instruowania. Czasem takie postępowanie może być wystarczające, ale nie zawsze za pomocą nich osiągnie się pożądany skutek. Skuteczność oddziaływań zależy w dużej mierze od przekształcenia negatywnych nastawień rodziców, opanowywania przez rodziców wybuchów gniewu i złości, zmiany nawyków działania, zmiany postaw rodzicielskich, bez których trudno jest osiągnąć poprawę.

Z powyższych uwag wynika, że pielęgniarka społeczna winna być dobrze przygotowana do stawiania rzetelnej, uzasadnionej faktami diagnozy pielęgniarskiej, obejmującej nie tylko dziecko, ale i innych członków rodziny. Potrzebna jest jej dobra znajomość podstawowych funkcji środowiska rodzinnego, rozpatrywanych na tle aktualnej sytuacji rodziny współczesnej. Pozwala to nie tylko lepiej poznać popełniane błędy wychowawcze, ale i wniknąć w przyczyny niewłaściwego stosunku rodziców wobec dziecka i dziecka wobec rodziców. Wymaga to oparcia się na odpowiedniej typologii postaw rodzicielskich, porównania stanu aktualnego z przyjętą typologią postaw i wyodrębnienia wadliwych wpływających na zaburzenia w zachowaniu się dziecka. Potrzebna do tego jest również znajomość środowiska rodzinnego. Wymaga to oczywiście znajomości odpowiednich technik diagnostycznych i umiejętności posługiwania .się nimi. Wszystko to jest niezbędne do skutecznego oddziaływania na rodzinę, a szczególnie do celowego postępowania, zamierzającego do przekształcania postaw rodziców. Bez przebudowy ich postaw rodzice będą powtarzali te same błędy, które popełniali dotąd ze wszelkimi ich konsekwencjami.

W przekształceniu postaw należy zwrócić uwagę na: a) wady występujące w postawach rodziców, b) dobór środków oddziaływań indywidualnych, c) dobór instytucji pomagających rodzicom w przekształcaniu postaw. Ważną sprawą, mającą istotny wpływ na rozwój dziecka, jest poziom kulturowy rodziców, a więc to wszystko, co jest związane z ich życiem umysłowym, moralnym, towarzyskim, społeczno-organizacyjnym, artystycznym itp. Należy do tego również kultura języka, sposób używania go na co dzień, ordynarne czy kulturalne, używanie określeń, sformułowań, szczególnie do dzieci, liczenie się z obecnością dziecka lub nie. Ważne są także przedmioty kultury posiadane przez rodzinę, książki (jakie?), obrazy, urządzenie mieszkania itp. Nie bez znaczenia dla wychowania dziecka są dążenia życiowe rodziców, ich wzory sukcesu, postawy wobec nauki, szkoły, oświaty, kultury, ich autorytet w rodzime, jak również atrakcyjność dl£> dziecka.

Pielęgniarki środowiskowe to osoby nie tylko znające zakres swego działania, ale również posiadające umiejętności argumentowania i przekonywania osób, z którymi prowadzą rozmowy. Nie mogą to być osoby zahamowane, którym trudno jest nawiązać kontakt z podopiecznymi, zalęknione, niepewne swoich racji. Pielęgniarka ma z podopiecznymi kontakt przeważnie werbalny, dlatego posługiwanie się słowem winno być przez nią opanowane dobrze. Myśli swoje musi wyrażać płynnie, bez wahania i wątpliwości, co powiedzieć. Musi umieć również słuchać, nie przerywając rozmówcy. Trzeba wysłuchać racji przeciwnika, pilnie uważając, gdzie w jego wypowiedzi kryją się niedokładności lub nieścisłości, aby na ich przykładzie wykazać niesłuszność jego racji. Opanowanie techniki rozmowy jest ważne, bo od niej zależy skuteczność przekonania drugiej strony do zmiany swego zachowania. Pewność, z jaką wypowiadamy swoje racje, argumenty używane w celu udowodnienia racji mają duże znaczenie w oddziaływaniu na drugą osobę, w kształtowaniu jej przekonań i zmianie dotychczasowych, w przyjmowaniu i akceptowaniu tego, co jej się przekazuje.

Nie mniej ważną sprawą od techniki prowadzenia rozmowy jest znajomość psychoterapii stosowanej wobec człowieka bez zaburzeń psychicznych. Będą to dwa rodzaje psychoterapii, mające zastosowanie w działaniu pielęgniarki środowiskowej: psychoterapia rozładowująca napięcia, lęki, obawy i psychoterapia podtrzymująca odporność psychiczną jednostki. Ta ostatnia będzie opierała się na podtrzymywaniu jednostki psychicznie poprzez ukazywanie jej kierunków i możliwości dzia-łania pozwalającego na osiągnięcia i wynikającą stąd satysfakcję emocjonalną.

Pisząc o oddziaływaniu na jednostkę nie sposób przemilczeć pewnego systemu działań, polegających na pełnym uczestniczeniu w rozwiązywaniu spraw społecznego przystosowania danej osoby. System ten nazwany został caseworkiem (czyt: kejsłerkiem) i jest szeroko stosowany jako pomoc rodzinie zarówno w zakresie opieki nad dzieckiem, jak i w zakresie szeroko pojętego wychowania dziecka w rodzinie. Stosowanie caseworku w rodzinie pozwala na zmniejszenie działania czynników zewnętrznych mających wpływ na funkcjonalność rodziny, a także zmobilizowanie siły rodziców, aby mogli wypełnić dobrze swoje obowiązki w stosunku do dziecka. Casework to traktowanie każdej rodziny jako indywidualnego przypadku, któremu potrzebna jest pomoc nie w postaci pogotowia ratunkowego, ale wytrwała działalność na co dzień, umożliwiająca likwidację zamaskowanych źródeł, groźnych dla prawidłowego funkcjonowania rodziny, ale pokrytych zewnętrznym spokojem. Żeby takie źródła czy ogniska zapalne poznać, nie wystarczy dorywcza obserwacja, ale potrzebne jest uczestnictwo w życiu danej rodziny i wspólne rozwiązywania jej problemów.