Pielęgniarstwo jako dziedzina mająca do czynienia z człowiekiem

Problematyka pracy pielęgniarki » Pielęgniarstwo jako dziedzina mająca do czynienia z człowiekiem

Pielęgniarstwo, jako dziedzina mająca do czynienia z człowiekiem, którym musi się zajmować z tytułu własnej roli i funkcji, może przyjąć jako model teoretyczny, będący punktem wyjściowym, jedność organizmu ludzkiego ze środowiskiem. Nie jest to zasada zbyt oryginalna, ponieważ funkcjonuje również w innych naukach, za to bardzo inspirująca dalsze ustalenia dla pielęgniarstwa. Można przyjąć inny model teoretyczny, bardziej adekwatny, i tak się najczęściej dzieje, że jedno założenie teoretyczne jest wypierane przez inne, bardziej właściwe. Jest to charakterystyczna cecha rozwoju danej dziedziny rzeczywistości. My przyjmujemy pierwszy model i na jego podstawie będziemy ustalali system pojęciowy.

Każdy organizm, który pragnie utrzymać się przy życiu, rozwijać się i rozmnażać, musi stanowić jedność ze środowiskiem, w którym żyje. Ta jedność wyraża się w tym, że między organizmem a środowiskiem istnieje zgodność, nie ma rozbieżności. Polega to na zachowaniu równowagi pomiędzy wymaganiami środowiska a możliwościami organizmu. Środowisko stawia określone wymagania, którym organizm musi sprostać, a jeśli nie może im sprostać, wtedy środowisko go niszczy. Organizm może istnieć tylko w środowisku, do którego jest przystosowany, pozbawiony tego środowiska lub przeniesiony do innego stawiającego nowe wymagania - zginie. Ryba żyje w środowisku wodnym i pozbawiona wody ginie. Zginie również, gdy w wodzie znajdą się substancje szkodliwe, do których nie jest przystosowana. Organizm ludzki przystosowany jest do życia w środowisku atmosfery ziemskiej, posiada odpowiednie mechanizmy zaopatrujące go w tlen, nie-zbędny do życia i działania. Przeniesiony do środowiska pozbawionego tlenu nie będzie mógł utrzymać się przy życiu. Nie posiada on takich mechanizmów regulacyjnych, które pozwoliłyby mu funkcjonować bez tlenu. Ryba wyposażona jest w inny niż człowiek mechanizm pobierania tlenu, niezbędnego do jej życia, dlatego może tlen pobierać z wody.

Podobnie jest z człowiekiem żyjącym w określonych warunkach atmosferycznych. Jego organizm również przystosowuje się do środowiska atmosferycznego i gdy znajduje się w innym, musi sobie stworzyć warunki, aby sprostać jego wymaganiom i móc w nim prawidłowo funkcjonować. Nurek schodzący do głębokiego środowiska wodnego musi być wyposażony w szczelny skafander izolujący go od wody i przewód doprowadzający tlen, niezbędny dla jego organizmu. Tak zaopatrzony może dłuższy czas przebywać pod wodą i wykonywać powierzone mu zadania. Wystarczy nawet drobne uszkodzenie wyposażenia, jak np. brak dopływu tlenu lub rozdarcie skafandra, aby jego życie było zagrożone. Płetwonurek pływający w głębokiej wodzie zaopatrzony jest w maskę i butle z tlenem. Brak tlenu w butli albo wady w jego dopływie grożą uduszeniem i zmuszają do natychmiastowego wynurzenia.

Niezależnie od wyposażenia w aparaturę pozwalającą na wykonywanie czynności pod wodą również sam organizm przystosowuje się do zmienionych warunków, aby móc funkcjonować bez zaburzeń. Nurek schodzący na duże głębokości podlega ciśnieniu wody, które wzrasta w miarę zanurzania. Żeby nie wystąpiły zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, musi opuszczać się powoli, stopniowo przystosowywać organizm do zwiększającego się ciśnienia. Również gdy się wynurza, nie może zbyt szybko przechodzić z wysokiego ciśnienia do niskiego', aby nie spowodować zaburzeń w organizmie. W czasie obniżania ciśnienia rozpuszczone we krwi gazy, głównie azot, tworzą drobne pęcherzyki, powodujące zatory w drobnych naczyniach krwionośnych. Występuje wówczas tzw. choroba kesonowa lub dekompresyjna. Objawy choroby zależą od umiejscowienia tych zatorów powstałych w naczyniach krwionośnych. Zapobieganie chorobie kesonowej polega na powolnym wynurzaniu się, co ułatwia organizmowi przystosowanie się do nowych warunków i innego ciśnienia. Gdy w czasie wynurzania występują objawy choroby kesonowej, zwiększa się głębokość zanurzenia, co pozwoli przywrócić prawidłowe funkcjonowanie mechanizmów regulujących funkcje organizmu.