Rodzaje działalności człowieka

Problematyka pracy pielęgniarki » Rodzaje działalności człowieka

Działalność jednostki może występować w dwóch rodzajach. Pierwszy rodzaj to działalność reaktywna, zachodząca w sytuacji reprodukowania czynności sterowanych. Określa się ją również jako działalność występującą w sytuacji bodźca i reakcji. Określony bodziec w postaci polecenia, zarządzenia, wywołuje reakcję zgodną z nim. Działalność tego rodzaju polega na przyjmowaniu bodźca i reprodukowaniu tego, co zostało poprzednio przyswojone na skutek występowania takiego bodźca. Jednostka jest mniej lub bardziej biernym wykonawcą czynności zaprogramowanych przez ośrodek dyspozycyjny czy osobę. Jednostka odbiera od osoby sterującej jej działalnością określone polecenia, zalecenia, nakazy i dostosowuje czynności do nich. Osoba działająca jest w takim przypadku biernym wykonawcą cudzych poleceń. Społecznie jest to często bardzo potrzebne, ale rolę jednostki ogranicza do biernego wykonawstwa, a ją samą sprowadza do funkcji ro-bota. W działalności reaktywnej jedna osoba jest lepsza od innej, ale nawet najlepsza nie wnosi nic twórczego ani nie doskonali wykonywanych czynności. Nie wnosi do działania nowych treści, nie zmusza do myślenia, nie wyzwala twórczych propozycji. Ten rodzaj działalności oddawał duże usługi w czasach, kiedy w jednej epoce żyło kilka pokoleń, gdzie wystarczyło korzystać z najlepszych doświadczeń i wzorować się na nich. Obecnie przy przyspieszonych zmianach technicznych i społecznych, kiedy w jednym pokoleniu występuje kilka epok, najlepsze doświadczenia z jednej epoki nie mają znaczenia w innej. Teraz już nie wystarcza w działaniu reprodukowanie ukształtowanych czynności, trzeba poszukiwać coraz lepszych form działania. To może osiągnąć osoba aktywna, nie czekająca na stymulację, ale myśląca, przewidująca, analizująca sytuacje i dobierająca najlepsze środki działania.

Natomiast osoba reaktywna w swojej działalności odbiera bodźce świata zewnętrznego i reprodukuje je w określonych czynnościach. Pozwala to jej na zachowanie bezpieczeństwa przez podporządkowanie się otoczeniu. Obecnie, kiedy najlepsze doświadczenia przeszłości nie wystarczają, aby skutecznie działać, postępowanie reaktywne nie prowadzi do nowych rozwiązań czy znajdowania nowych sposobów działania. W działaniu wymaga się takiego postępowania, w którym nie będzie powielany schemat ani stosowana rutyna. Obecnie mamy najczęściej do czynienia z sytuacjami problemowymi, stajemy przed wykonaniem określonego zadania, które wymaga pomyślenia, przeanalizowania sytuacji i podjęcia decyzji. W takiej sytuacji nie wystarczy działanie bodźcowe, ponieważ ktoś inny musiałby za nas myśleć, podejmować decyzje i dawać nam polecenia, co mamy robić. Zadanie, przed którym stajemy, wymaga rozwiązania, którym nie jest pojedyncza czynność jako reakcja na bodziec, ale wiele czynności tworzących określoną strukturę użyteczną w danej sytuacji. Zachowanie się osoby w takim przypadku nie jest kierowane, musi ono wynikać z własnych decyzji. Sytuacja bodźcowa może być skuteczna w elementarnym działaniu jednostki, natomiast nie wystarcza w bardziej złoconym.