Zaburzenia w funkcjonowaniu mechanizmu motywacji

Problematyka pracy pielęgniarki » Zaburzenia w funkcjonowaniu mechanizmu motywacji

Zaburzenia w funkcjonowaniu mechanizmu motywacji nie pozwalają osobie podjąć często żadnego działania ani osiągnąć jakiegokolwiek celu. Jak zachowuje się człowiek o zaburzonych mechanizmach psychicznych, wskazuje następujący przykład. Chory psychicznie w stanie osłupienia (stuporu), występującego na tle schizofrenii katatonicznej, psychozy sytuacyjnej lub innych przyczyn, ma zahamowane mechanizmy regulujące jego stosunek z otoczeniem. „Chory przy jasnej świadomości, leży, siedzi, stoi bez ruchu, zachowując zupełne milczenie, nie reagując na bodźce zewnętrzne, nie nawiązując żadnego kontaktu uczuciowego lub intelektualnego z otoczeniem, odmawiając też przyjmowania pokarmów i napojów, przeważnie także zanieczyszczając się kałem i moczem. W stanie takim wszystkie siły życiowe zdają się być zahamowane, całe życie popędowe jakby wygasłe. Gdyby chorego nie pielęgnować i nie karmić sztucznie, zginąłby niechybnie" (Bilikiewicz T., 1973, s. 152). Chorych zahamowanych w stanie osłupienia nie można zaktywizować i zatrudniać przy wykonywaniu nawet prostych czynności. Leczenie pracą można stosować dopiero w okresie zdrowienia, stopniowo zwiększając jej zakres.

Jak wynika z powyższego opisu, ten chory psychicznie nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania w normalnych warunkach. Nie jest w stanie przyjmować pokarmu ani nie dąży do zdobycia go, a to jest podstawowa czynność utrzymania organizmu przy życiu. Mechanizmy związane z pobieraniem pokarmu uległy poważnemu zaburzeniu i nie funkcjonują. Nie funkcjonują również mechanizmy psychiczne, poznawcze, emocjonalno-motywacyjne i wykonawcze. Nie nawiązuje żadnego kontaktu z otoczeniem, nie można go uaktywnić, gdyż nie jest w stanie wykonać najprostszych czynności.

Podany przykład odnosi się do chorego psychicznie, ale na jego podstawie nie należy sądzić, że tylko chorzy psychicznie mają trudności w nawiązywaniu kontaktu z otoczeniem na skutek zaburzeń w mechanizmach regulacji psychicznej. Również u jednostek nie wykazujących żadnych odchyleń psychicznych można obserwować poważne zaburzenia mechanizmów psychicznych. Osoba przewlekle chora fizycznie, ale normalna psychicznie, będzie boleśnie przeżywała swój stan, nie widząc poprawy w jej zdrowiu. Pacjent po amputacji kończyny dolnej lub górnej, chociaż wyleczony i używający protezy, będzie inaczej funkcjonował niż przed zabiegiem. Już samo uświadomienie sobie, że jest się kaleką, powoduje inne reakcje niż przed kalectwem. Znacznie trudniej przystosowuje się do otoczenia, popada w przygnębienie, a często w depresję. Zdaje sobie sprawę, że jest niepełnosprawny, że musi zrezygnować z wielu swoich pragnień i że nie wszystkie cele są dla niego osiągalne.